Trang ChínhPortalGalleryThành viênĐăng kýĐăng Nhập
Tìm kiếm
 
 

Display results as :
 
Rechercher Advanced Search
Latest topics
» 12 quy tắc để sống như một thiền sư
Sat Dec 16, 2017 10:41 pm by Admin

» TÁNH GIÁC
Fri Dec 15, 2017 1:16 pm by Admin

» NGUỒN GỐC KHỔ VUI
Fri Dec 15, 2017 1:01 pm by Admin

» THIỀN TRONG CUỘC SỐNG
Thu Dec 07, 2017 8:30 pm by Admin

» TẬP NGHIỆP
Wed Dec 06, 2017 3:36 pm by Admin

» VẤN ĐỀ TÂM ĐẮC
Wed Dec 06, 2017 3:35 pm by Admin

» NHÂN QUẢ, NGHIỆP BÁO
Wed Dec 06, 2017 3:34 pm by Admin

» Ở ĐỜI VUI ĐẠO HÃY TÙY DUYÊN
Wed Dec 06, 2017 3:33 pm by Admin

» Đường Đến Chân Hạnh Phúc
Wed Dec 06, 2017 12:50 pm by Admin

» TÌM TĨNH LẶNG TRONG MÂU THUẪN CỦA CUỘC ĐỜI
Tue Dec 05, 2017 10:10 am by Admin

» 17 Website giúp bạn rèn luyện tư duy phản biện
Tue Dec 05, 2017 10:09 am by Admin

» SỰ THẬT LÀ VẬY
Tue Dec 05, 2017 10:08 am by Admin

» THIỀN ĐỊNH CON ĐƯỜNG ĐƯA ĐẾN SỰ AN LẠC GIẢI THOÁT MIÊN VIỄN
Tue Dec 05, 2017 10:06 am by Admin

» LA HẦU LA- MẬT HẠNH ĐỆ NHẤT
Tue Dec 05, 2017 10:02 am by Admin

» TÌNH CHẤP NGÃ – NGÒI NỔ CỦA MỌI SỰ ĐỔ VỠ
Tue Dec 05, 2017 10:01 am by Admin

» THUYẾT LUÂN HỒI
Tue Dec 05, 2017 10:00 am by Admin

» LÀM THẾ NÀO ĐỂ AN TRỤ TÂM
Tue Dec 05, 2017 9:59 am by Admin


Share | 
 

 Tết Đoan Ngọ

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down 
Tác giảThông điệp
Admin
Admin
avatar

Tổng số bài gửi : 2746
Đến từ : Rain City
Registration date : 10/06/2008

Bài gửiTiêu đề: Tết Đoan Ngọ    Sat Jun 18, 2016 9:31 am

Tết Đoan Ngọ còn được gọi bằng nhiều tên khác nhau như Đoan Dương, Trùng Ngũ, Tết giết sâu bọ, Tết giữa năm… là một trong những ngày Tết truyền thống tại một số nước châu Á như Việt Nam, Triều Tiên, Trung Quốc. Tuy nhiên nguồn gốc, ý nghĩa thực của ngày tết này không phải ai cũng rõ

Tết Đoan Ngọ, ngày của sự tri ân

Theo phong tục cổ truyền Việt Nam,tết Đoan Ngọ mồng 5 tháng 5 là một trong những ngày lễ tưởng nhớ tới tổ tiên do đó trong số các vật phẩm dâng cúng không thểthiếu bánh tổ (tổ tiên). Đặc biệt, đây còn là ngày lễ thiêngliêng trong tâm thức người Việt Nam, đó là ngày giỗ Quốc mẫu Âu Cơ.

Nếu như mồng 7 tháng Giêng là ngày tế mẫu với câu ca:“Mồng Bảy trong tiết tháng Giêng/Dân hiền tế lễ trống chiêng vangtrời/ Anh em Bách Việt ta ơi/ Ngày xuân thong thả tới nơi xem tường/Ấy ngày hội tế Mẫu Vương/ Người sinh nòi giống Nam phương đó mà”thì cứ đến gần ngày mồng 5 tháng 5 dân gian lại nhắc nhau bằng câuca dao: “Tháng Năm nhớ tết ĐoanDương. Là ngày giỗ Mẹ Việt Thường Văn Lang”.

Tết Đoan Ngọ còn là ngày lễ thể hiện tính nhân văn giữa người vớingười, sự biết ơn của con cháu với ông bà, cha mẹ, người bệnh vớithày thuốc, học trò với thày giáo nên có tục học trò đi tết thày,con rể đi tết bố mẹ vợ… Trong dân gian có câu ca dao rằng: “Mồng5 ngày Tết không đáo đến cửa nhà thờ/ Còn hiếu trung chi nữa mà chờrể, con”.

Dân gian còn cho rằng vào ngày này, các loài rắn đều lẩn trốn đi hếtnên mới có câu thành ngữ “len létnhư rắn mồng 5”.

Vì sao Tết Đoan Ngọ còn gọi là Tếtgiết sâu bọ?

Với người Việt, tết Đoan Ngọ là thời điểm giữa năm, thời tiết chuyểnmùa nên dễ sinh bệnh dịch, do đó có các nghi thức trừ tà, tránh bệnhnhư tắm nước lá mùi, treo cây ngải cứu trừ ma quỷ, đeo "bùa tui bùatúi", nhuộm móng tay, móng chân rồi uống các nước giải độc (nấu từlá ích mẫu, vối, cối xay, gừng…), uống rượu xương bồ, ăn rượu nếp vàcác loại quả có vị chua, chát để cho bệnh tật tiêu trừ, trùng độc,sâu bọ sẽ chết… Cho nên tết này còn gọi là Tết giết sâu bọ, là mộtnghi thức nhằm cân bằng âm dương.
Đoan Ngọ là tết Ta hay tết Tàu?
Ăn rượu nếp và các loại quả có vị chua, chát để cho bệnh tật tiêu trừ, trùng độc, sâu bọ sẽ chết…
Một số nghi thức trong tết Đoan Ngọcủa người Việt cũng mang dấu ấn của văn hóa nông nghiệp, có thể thấyqua một số tục lệ như tục khảo cây lấy quả được tiến hành đúng giờNgọ (12 giờ trưa). Một người leo lên cây, một người đứng dưới gốccầm dao tra hỏi tại sao cây ra ít quả (hoặc không ra quả), nếu cứnhư vậy sẽ bị chặt hạ. Người trên cây giả giọng van xin, hứa trongmùa tới sẽ ra thật nhiều quả. Sau đó người ở dưới hỏi số lượng quảmà cây sẽ sinh trưởng, người phía trên đại diện cho cây trả lờinhiều hay ít tùy theo loại cây và ước vọng của người trồng…

Đoan Ngọ là tết Ta hay Tàu?

Cho đến nay nhiều người vẫn nhầm lẫn Tết Đoan Ngọ có nguồn gốc từTrung Quốc và xuất phát từ việc tưởng nhớ đến cái chết của KhuấtNguyên, một vị quan của nước Sở cách đây hơn 2.000 năm. Chính vì thếmà nhà thơ trào phúng Hồ Trọng Hiếu (Tú Mỡ) từng viết rằng: “Cáicụ Khuất bên Tàu/ Chết từ hồi tam tổ/ Có quan hệ gì ta/ Mà sao phảiăn giỗ/ Mồng 5 khỏe ăn càn/ Mồng 6 ốm nhăn nhó/ Có lỡ chết bỏ đời/Thì lại cho tại số”.

Ngay người Trung Quốc đến nay vẫnchưa thống nhất trong việc giải thích nguồn gốc của ngày tết này, cóngười cho rằng một số lễ tết của Trung Quốc như mồng 2/2 âm lịch (LễĐầu Rồng), mồng 5/5 (Tết Đoan Ngọ)… liên quan đến sự sùng bái thiênvăn thời nguyên thủy. Cụ thể là chòm sao Thương long, vào ngày hạchí mọc ở chính nam (thuộc dương vị) nên có tục tế Thương long, đâylà phát khởi của Tết Đoan Ngọ. Theo sách “Cácngày lễ tết và sự bắt nguồn của các ngày lễ tết ở Trung Quốc”cho biết, trước thời Tần, Hán thì ngày Tết Đoan Ngọ không cố địnhvào ngày mồng 5/5 mà vào ngày hạ chí, ngày dương khí cực thịnh nêncòn được gọi là Tết Đoan Dương…

Thực ra Tết Đoan Ngọ có từ trước khi xảy ra câu chuyện của KhuấtNguyên, và xuất phát từ văn hóa của cộng đồng người Bách Việt cổ màngười Lạc Việt, tổ tiên của chúng ta là một bộ phận cấu thành củacộng đồng đó. Chúng ta có thể thấy được điều này từ chính tên gọicủa Tết Đoan Ngọ. “Đoan” nghĩa là “nhất”, “Ngọ” được hiểu giữa trưavì thế Tết Đoan Ngọ thường được cử hành vào giữa trưa. Nếu theothuyết âm dương ngũ hành thì nước ta nằm ở phương Nam, vùng đất nóngnên “Ngọ” được xếp vào quẻ Ly, thuộc hành Hỏa và trong một ngày thìdương khí cao nhất là giờ Ngọ (thời điểm giữa ngày); trong một tháng,dương khí cao nhất vào những ngày Ngọ, nhất là ngày Ngọ thượng tuần(đầu tháng). Trong một năm, dương khí cao nhất vào tháng Ngọ (thánggiữa năm, tức tháng 5). Như vậy, dương khí đạt cực điểm vào giờ Ngọcủa ngày Ngọ đầu tiên trong tháng Ngọ, đây chính là thời điểm giữanăm vì thế trong dân gian nó còn được gọi là Tết giữa năm.

Điều thú vị là nếu xét theo âm lịch mà Việt Nam, Trung Quốc… vẫnđang sử dụng như hiện nay thì giữa năm phải là một ngày của tháng 6âm lịch chứ không thể ngày là ngày mồng 5 tháng 5 được. Vì vậy nguồngốc của ngày giữa năm mồng 5 tháng 5 chính là theo một loại lịch cổcủa người Bách Việt được xây dựng trên cơ sở văn hóa nông nghiệp.Điều này hiện vẫn để lại một số dấu tích như qua cách gọi tên tháng(Một, Chạp, Giêng, Hai…), hay những từ chỉ ngày đầu tháng là “mồng”(mồng một, mồng hai…), ngày giữa tháng là “rằm” (gần âm với ngôn ngữmột số dân tộc như “ranam” (tiếng Chăm), “sạc klam” (Khmer), “Klam”(Bana)… đều chỉ ngày có đêm trăng sáng nhất).

Lịch cổ của người Bách Việt còn thể hiện qua cách gọi bằng hệ đếmcan chi. Trái với những suy nghĩ quen thuộc cho rằng hệ can chi cónguồn gốc từ Trung Quốc, nó lại có nguồn gốc từ phương nam nôngnghiệp. Tên gọi các con vật (hệ chi) trong tiếng Hán chỉ là từ phiênâm của những từ trong nền văn hóa phương nam. Ví dụ trong tiếng Chứt,tiếng Mường (những ngôn ngữ gần với tiếng Việt nhất) “sửu” được gọilà “klưu”, “tlưu”… Nếu một ngày được bắt đầu từ giờ Tý (từ 23 đêmđến 1 giờ sáng) là thời điểm lạnh nhất và đến giờ Ngọ (giữa ngày) làthời điểm nóng nhất thì theo lịch cổ của người Bách Việt một năm bắtđầu từ tháng Tý (tháng lạnh nhất) và đến giữa năm là tháng Ngọ (thángnóng nhất). Nóng là thuộc về dương nên Tết Đoan Ngọ được gọi là ĐoanDương (tết cực nóng).

Tháng Tý được nhắc đến ở trên là ứng vào tháng 11 theo âm lịch màchúng ta hiện nay đang sử dụng. Nhưng nếu theo cách tính loại lịchcủa người Bách Việt thì tháng này gọi là tháng Một, tháng 12 âm lịchgọi là tháng Chạp, tháng 1 âm lịch gọi là tháng Giêng… Cách gọi nàycủa người Việt cổ vẫn còn được sử dụng trong dân gian và theo cáchtính của loại lịch này thì ngày Tết Đoan Ngọ mồng 5/5 mới đúng làngày giữa năm, ngày nóng nhất trong năm.

Nếu theo cách tính của âm lịch mà chúng ta và một số nước như TrungQuốc, Hàn Quốc… đang dùng hiện nay thì tháng đầu năm là tháng Dần (tháng1 âm lịch). Như vậy đến giữa năm phải là tháng Mùi (tháng 6 âm lịch)chứ không phải là tháng Ngọ như lịch của người Bách Việt. Do đó nóiTết Đoan Ngọ có nguồn gốc từ văn minh Bách Việt mới chính xác.

Cách tính năm theo lịch cổ của người Bách Việt còn lưu lại dấu vếtít nhiều cho đến thời kỳ sau này. Ví dụ theo sáchĐại Nam nhất thống chí thìđến đầu thế kỷ XIX người dân ở Bất Bạt (nay thuộc Ba Vì, Hà Nội), MỹLương (nay thuộc huyện Chương Mỹ, Hà Nội) “hàng năm lấy tháng 11 làmtháng đầu năm, hằng tháng lấy ngày mồng 2 làm ngày đầu tháng, gọi làtháng lui, ngày tiến”. Một số dân tộc ít người cũng theo cách tíchlịch cổ xưa, như theo lịch của đồng bào Khơ Mú, năm mới bắt đầu từtháng 11 âm lịch, sớm hơn năm mới của người Việt 2 tháng… Đó chínhlà những dấu vết còn lại của hệ thống lịch của cộng đồng người BáchViệt. Có theo cách tính này thì mới có thể thấy rõ được nguồn gốccủa Tết Đoan Ngọ, Tết giữa năm, Tết nóng nhất…

Theo Lê Thái Dũng - Tuổi trẻ online

_________________
Let the imagination eases your mind
Về Đầu Trang Go down
Xem lý lịch thành viên http://timviet.forumsmotion.com
 
Tết Đoan Ngọ
Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang 
Trang 1 trong tổng số 1 trang

Permissions in this forum:Bạn không có quyền trả lời bài viết
TIM VIỆT FORUM :: Ngôn Ngữ và Văn Hoá (Languages and Culture) :: Ngôn Ngữ, Đất Nước,Con Người Việt Nam / Vietnam, and the Vietnameses-
Chuyển đến