Trang ChínhPortalGalleryThành viênĐăng kýĐăng Nhập
Tìm kiếm
 
 

Display results as :
 
Rechercher Advanced Search
Latest topics
» 12 quy tắc để sống như một thiền sư
Sat Dec 16, 2017 10:41 pm by Admin

» TÁNH GIÁC
Fri Dec 15, 2017 1:16 pm by Admin

» NGUỒN GỐC KHỔ VUI
Fri Dec 15, 2017 1:01 pm by Admin

» THIỀN TRONG CUỘC SỐNG
Thu Dec 07, 2017 8:30 pm by Admin

» TẬP NGHIỆP
Wed Dec 06, 2017 3:36 pm by Admin

» VẤN ĐỀ TÂM ĐẮC
Wed Dec 06, 2017 3:35 pm by Admin

» NHÂN QUẢ, NGHIỆP BÁO
Wed Dec 06, 2017 3:34 pm by Admin

» Ở ĐỜI VUI ĐẠO HÃY TÙY DUYÊN
Wed Dec 06, 2017 3:33 pm by Admin

» Đường Đến Chân Hạnh Phúc
Wed Dec 06, 2017 12:50 pm by Admin

» TÌM TĨNH LẶNG TRONG MÂU THUẪN CỦA CUỘC ĐỜI
Tue Dec 05, 2017 10:10 am by Admin

» 17 Website giúp bạn rèn luyện tư duy phản biện
Tue Dec 05, 2017 10:09 am by Admin

» SỰ THẬT LÀ VẬY
Tue Dec 05, 2017 10:08 am by Admin

» THIỀN ĐỊNH CON ĐƯỜNG ĐƯA ĐẾN SỰ AN LẠC GIẢI THOÁT MIÊN VIỄN
Tue Dec 05, 2017 10:06 am by Admin

» LA HẦU LA- MẬT HẠNH ĐỆ NHẤT
Tue Dec 05, 2017 10:02 am by Admin

» TÌNH CHẤP NGÃ – NGÒI NỔ CỦA MỌI SỰ ĐỔ VỠ
Tue Dec 05, 2017 10:01 am by Admin

» THUYẾT LUÂN HỒI
Tue Dec 05, 2017 10:00 am by Admin

» LÀM THẾ NÀO ĐỂ AN TRỤ TÂM
Tue Dec 05, 2017 9:59 am by Admin


Share | 
 

 LUẬN VỀ DAO

Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Go down 
Tác giảThông điệp
Admin
Admin
avatar

Tổng số bài gửi : 2746
Đến từ : Rain City
Registration date : 10/06/2008

Bài gửiTiêu đề: LUẬN VỀ DAO   Thu Jul 28, 2016 1:38 pm


"Từ độ mang gươm đi mở cõi
Nghìn năm thương nhớ đất Thăng Long"
(Huỳnh Văn Nghệ)

Đây là hai câu thơ có thần, vừa ngùn ngụt hào khí vừa mênh mông tình hoài, mỗi lần đọc lên tôi lại sảng khoái suốt châu thân, nghe ngọt từ đầu lưỡi đến xương khu. Nhưng thơ là thơ, còn thực là thực, phải thưa thật rằng công lao mở cõi phương Nam này không phải cậy ở thanh gươm chinh phạt dấy máu của chiến binh ngoài sa trường, mà chính nhờ ở con dao miệt mài khoai củ của kẻ thất phu nơi thảo dã. Hôm nay tôi ôn nghèo kể khổ, nhắc lại kỷ niệm thân thương với các loại dao của người Lục tỉnh quê mùa.

Trong các công cụ thiết thân của người xưa mở đất, con dao là thứ thiên biến vạn hóa tài tình. Người ở ruộng đồng cứ ra cửa là xách theo... dao các loại, ngó họ cầm giống gì là đoán ra việc họ sắp mần. Tôi gõ theo vốn liếng ba mứa, không có tài liệu tra khảo tường tận nên bài nhiều thiếu sót. Là gõ liều giải bớt thổn thức hoài niệm quá vãng, nhớ đâu gõ đó, chẳng sắp xếp trình bày theo thứ tự nào, bà con ghé mắt khen chê xin bổ cứu giúp cho, để chuyện dao mác thêm đậm đà mắm me, nha!

PHẢNG CỔ CÒ

Nói về dao, nhưng tôi lại muốn đặt... cây phảng lên hàng đầu. Nghe mẹ tôi kêu nó bằng "dao trành", không hiểu do đâu; phần tôi thích kêu cây phảng, nghe oai hơn.

Phảng có nhiều hình dạng, miệt Trà Vinh quê ngoại tôi, lưỡi phảng dài 8 tấc rưỡi, rộng độ 8 phân nếu còn mới; thòng thêm thời điểm "còn mới" vì phảng xài lâu cứ mòn dần, nhìn thương lắm. Đặc điểm của phảng là cán và lưỡi gập lại như cánh tay co lên, khi co thành góc vuông 90 độ là phảng phát cỏ ruộng, nếu choãi ra chừng 75 độ là phảng phát cỏ vườn. Lưỡi phảng có mũi bằng, thon dần xuống đằng cán và lượn ôm eo như cái cổ cò nên miệt tôi gọi phảng cổ cò.

Cán phảng bằng gỗ, dài chừng 2 tấc hơn, vừa tay nắm. Cán ngấm bùn sình và mồ hôi lâu ngày nên bóng loáng. Qua lâu rồi cái thuở xoạc chân lia phảng, nhưng thỉnh thoảng tôi vẫn mơ thấy mình với thằng em đang thay nhau phát cỏ, hơi ấm bàn tay huynh đệ lưu trong cán phảng khiến lòng ấm áp bồi hồi...

Đi kèm với phảng thành cặp bài trùng bất khả phân ly là cây cù nèo, công cụ dùng để kéo cỏ đã phát dạt ra chuẩn bị cho nhát phảng kế tiếp. Có người tra luôn lưỡi hái cùn vô đầu cù nèo, nhưng tôi quen dùng nhánh cây có mấu, một phần do phát còn vụng, nếu có lỡ tay lia phảng vô cù nèo cũng không đến nỗi mẻ lưỡi phảng.

Sau 30 tháng Tư năm đó, nhờ ơn đoàn quân "giải phóng" mà gia đình tôi phải dạt về quê, tôi mới 12, 13 được tập làm vườn ruộng. Sáng sáng tôi nai nịt sơ-mi rách quần đùi xệ rún, ngoắc cái phảng lên vai, tay xách cù nèo, tay túm bịch thuốc rê (để chống bù mắt). Lưỡi phảng sau lưng thằng nhóc đong đưa gần đụng đất khiến mắt mẹ tôi chợt nhòa hơi sương buổi sớm, nhưng phần tôi thì sướng lưng tưng, thấy mình ngon lành đúng điệu tài ba tài tứ!

Nghe nói cây phảng là công cụ người mình học mót của dân Miên, mà tôi tự thấy kỹ thuật phát cỏ của mình cứ hơn hẳn đám Khmer mấy bực, he he. Phát cỏ phải có thế, chân choãi ra lấy tấn, tay cù nèo vừa vén ra, tay phảng đã lia vèo tới, nhịp nhàng. Khi lưỡi phảng sà xuống dưới mặt nước, phải giữ cho nó là là nằm ngang xé nước tuôn đi, lơ mơ là lưỡi phảng ngập luôn xuống bùn làm mình mất trớn xiểng niểng. Chân tôi tới giờ vẫn còn lưu lại vài vết sẹo lồi do lưỡi phảng ngon trớn thử ống quyển ngọt lịm. Rồi còn phải hít thở đúng nhịp khi phảng giơ lên hạ xuống đặng giữ sức bền, rồi buông lõng bắp thịt theo đà phảng lướt đi... Khi đã thành thạo, tôi phát mỗi ngày cũng được 3/4 công ruộng, gần bằng người lớn.

Phát cỏ bằng phảng là lối thủ công hiệu quả nhất, tầm phảng khống chế mỗi nhát hơn nửa mét vuông, nhưng cũng cực lắm. Mấy ngày đầu tôi tưởng chừng đành chịu thua cây phảng, riết quen dần lại thấy không mệt mấy. Sướng nhất là có khi vừa lia xong nhát phảng, tay cù nèo lật lên thấy có khúc rắn kèm theo lủng lẳng, chiều về thế nào cũng được mấy đứa em reo hò tung hô!

RỰA

Những ngày đầu khai hoang, cây cối um tùm, ô rô cóc kèn chằng chịt, để phát quang đám này thì cây phảng trở thành vướng víu khó bề xoay trở, người ta phải dùng rựa.

Rựa miệt quê ngoại tôi lưỡi dài cỡ 4 tấc rưỡi, rộng hơn nửa tấc khi còn mới, mũi có mấu quặm xuống (có công dụng vừa để giữ vật bị chặt lại không cho nó tuột tuốt luốt, vừa ngoéo dạt nhánh cây hay dây leo cho khỏi vướng). Cán rựa thường bằng hoặc dài hơn lưỡi. Cây rựa phải nặng để tăng thế chém, tốt nhất là rựa được rèn từ nhíp xe hơi, vừa bén vừa bền vừa chặt ngon tay.

MÁC

Cây mác chỗ tôi có lưỡi bầu, mũi nhọn lễu. Lưỡi mác dài hơn 2 tấc, bản chỗ phình ra nhất cũng chỉ 3 phân rưỡi là cùng, cán gỗ dài nhỉnh hơn lưỡi. Người Khmer ưa xài thứ này, dùng để đốn mía, dừa nước, nhất là mé nhánh cây rất tiện. Nhà tôi thường dùng mác để đốn chuối, chiết nhánh cây trồng.

Những buổi trưa thuở nào, có thằng nhóc thích xách mác lang thang ngoài vườn hơn nằm đưa võng trong nhà. Nó đi lững thững như đức vua ngự giá tuần du quanh vườn, khi thì huơ mác lên lia rụng bắp chuối cho nhẹ buồng, lúc dừng lại xỉa mũi mác nại thăm thử trái mít nghệ chín chưa. Chợt nó phập lưỡi mác dính vô thân cây đâu đó, rồi thót vài nhịp trèo lên vặn cổ trái dừa Tam Quan liệng xuống mương đánh đùng. Tuột xuống, nó vói lưỡi mác bập vô trái dừa câu lên, rồi đưa mác xắn nhẹ, vỏ dừa bong ra từng miếng như dăm bào. Chạm mũi mác vô chỗ vừa gọt, xoắn cái là mở luôn nắp dừa, cửa thiên đường là đây chứ tìm đâu cho xa hả bây!

Nhưng đừng nghe tả thơ mộng hoa hòe mà tưởng bở, chỗ xã tôi, ít nhất cũng từng có hai vụ đang đêm chui mùng con gái người ta bị mác đâm lòi ruột đa nghen, ta nói: cái mũi nhọn hoắt của lưỡi mác lợi hại lắm mà!

DAO RỰA

Rựa bị gãy đôi, người ta tiếc của giữ lại làm dao chẻ củi, chặt dừa. Lâu ngày chầy tháng thành thân quen, họ đặt rèn luôn cây dao rựa để dùng. Vì là hình dạng đoạn rựa gãy nên dao rựa có mũi bằng, cán sắt liền luôn với lưỡi.

Dao rựa chỉ dùng làm việc lặt vặt trong nhà, ít khi được chăm sóc lau mài, người ta thường thấy nó lăn lóc trong xó bếp, lẫn trong đám củi chụm.

DAO BẦU

Như tên gọi, dao này rộng bản cong phình hình bầu, là thứ dao làm cỏ. Vùng quê, cứ nghe "phát cỏ" là biết việc đàn ông, còn "làm cỏ" là phần của đàn bà con nít. Kiểu phân công này cũng có phần hợp lý.

Cỏ vườn lúp xúp quanh gốc cây ăn trái, mấy bà mấy chị ngồi chồm hỗm lết từng bước chân, tay túm đám cỏ, tay xắn bản rộng của mũi con dao bầu dưới lớp mỏng đất thịt, giở bưng bụi cỏ lên cả rễ. Mấy bà ngồi được lâu hơn quý ông, lại thích trò chuyện nên thường có lối làm cỏ "vần công", hàng xóm tụm lại luân phiên làm cỏ phụ nhau hết vườn nhà này sang vườn nhà khác, gia chủ chỉ phải đãi cơm. Họ làm cỏ từ sáng hừng đông tới chiều tà bóng xế vẫn chưa nói hết chuyện ba đời bảy kiếp trong nhà ngoài ngõ.

* * *

Và chuyện dao cũng vậy, còn nhiều lắm. Trong gian "nhà dưới" của người quê tôi giắt hằm bà lằng đủ loại dao bên kệ vách lá, ngoài mấy thứ kể trên còn dao phay chặt thịt, dao xắt để... xắt, dao bào để gọt rau củ, dao nhíp có cán cũng là cái nhíp vừa để làm gà nhổ lông vừa đựng theo giỏ trầu để xắt cau... Nhưng bài đã dài, gõ cũng mỏi tay mà đọc cũng mỏi mắt rồi. Tôi dừng, đặng xách mác ra sau vườn thăm sầu riêng rụng.

ST

_________________
Let the imagination eases your mind
Về Đầu Trang Go down
Xem lý lịch thành viên http://timviet.forumsmotion.com
 
LUẬN VỀ DAO
Xem chủ đề cũ hơn Xem chủ đề mới hơn Về Đầu Trang 
Trang 1 trong tổng số 1 trang

Permissions in this forum:Bạn không có quyền trả lời bài viết
TIM VIỆT FORUM :: Kiến Thức Phổ Thông (General Knowledge) :: Chia Sẻ Thông tin và Thảo luận (Sharing Information and Opinions)-
Chuyển đến